Saaka waxaan ugudbiyay Xubnaha Guddiga KMG Doorashooyinka Puntland warqad aan ku bannaynayo jagada Guddoomiyanimo ee Guddiga, sidoo kale isla saaka waxaan Guddoomiyaha Baarlamaanka la wadaagay warqad aan isaga casilayo xubinimaddii Guddiga ee aan kusoo shaqaynayay muddo 2 sano iyo bar ah. Waxaan qorshaynayay inaan qayb kasii ahaado shaqada adag ee Xubnaha Sare iyo Shaqaalaha Guddigu u hayaan bulshada reer Puntland, laakiin duruurfo iga hor yimid dartood waxaan goostay inaan banneeyo booska. Aniga oo ku kalsoon aqoonta, khibradda, kartida iyo iskuduubnaanta Xubnaha Sare iyo Shaqaalaha Guddiga KMG Doorashooyinka Puntland, waxaan ALLE idankiis hubaa in shaqada qaybta harsan ay si habsami leh…
Author: Jibril Qoobey.
Iskudaygii ugu fiicnaa abid ee ay Puntland samayso ayuu ahaa Barnaamijkan oo si qurux leh dhowaan looga qabtay saddex degmo oo hordhac. Wuxuu ahaa isku day ay Puntland ku heshay magac iyo miisaan weyn, gudiguna ku kasbaday kalsooni, madax bannaani iyo xirfad lagu wada qancay. Hannaankan oo 23 sano ay sugaysay Puntland ayaa hadda noqday mashruuc aan mudada dhow kalsooni dame cidi ku qabi doonin inuu markale dhaqaaqo. Guddoomiye Guuleed Saalax wuxuu sheegay inay ka horyimaadeen duruufo adag oo aan u suurtogelinayn inuu shaqada sii wado. Taas waxa keli ah oo loo fahmay Dawladda oo Barnaamijkan aysan ka go’nayn. Joogsashada…
BAYAANKA QURBA-JOOGTA DAL-UDUG BAAQII I-aad Annaga oo ku hadlayna magaca wax-garadka Dal-udug ee qurbaha ku dhaqan, waxaan ka xunnahay dagaalkii labada cisho socdey ee ka dhacay magaalada Boosaaso. Dagaalkaasi oo bilowdey 21-12-2021 wuxuu geystey khasaaro xooggan oo isugu jira mood iyo nool. Intii ku dhimatayna Allaha u naxariisto, intii ku dhaawacantayna Allaha u booga-dhayo. Dagaalku wuxuu ahaa mid laga baaqsan karey marka la’eego goorta uu dhacay, goobta uu ka dhacay, sababta loo aaneeyey in uu ku dhacay iyo ciidamada leyska hor-keeney. Waxaanu ka digeynaa tala-xumida ceynkaas ah in ay markale soo noqoto. Sida la ogsoon yahay, dagaalka waxaa isaga hor…
Waftigii ka koobnaa Madaxweynayaashii Hore ee Puntland, Gudoomiyaha barlamanka Puntland, RW hore cumar Candirashid ayaa booqasho salaan ah ugu tagey Islaan Bashiir Islaan Cabdulle iyo Suldaan Siciid Suldaan Cabdisalaam iyo wafti ay hogaaminayeen oo Bosaso u jooga xalinta khilaafaadkii ka dhashey xiisadii PSF.
Inta la xaqiijiyay lix ruux oo ka tirsan dhinacyadii dagaallamay ayaa ku dhintay in ka badan 15 kalena waa ku dhaawacmeen dagaal beeleed ka socda tuulada Saax-maygaag. Dagaalka labada dhinac ayaa ku salaysan muran ka taagan degaamaynta Saax-maygaag iyo Senga-jebiye oo u dhexeeya degmada Boocame ee Gobolka Sool iyo tuulada Birta dheer oo ka tirsan Gobolka Nugaal. Dagaalka oo bilowday subaxnimadii hore ee saaka ayaa weli halkaas ka socda waxaana wararka qaar sheegayaan in khasaaruhu intaas ka badanyahay. Sidoo kale lama soo werin cid waan-waan ka dhex wadda labada dhinac oo marar kala duwan ku dagaallamay degaankaas Saax-maygaag.
Dhamaan Ciidamada PSF galabta waxay wada qaateen Mushaarkooda oo buuxa. Askari walba oo PSF ah,waxaa udhacday 350-dolar oo Mushahaar ah iyo 6-dolar oo habeen dhax ah. Halka Ciidamada Badda oo Mushahaarkii laga hakiyay ay Wasaarada Maaliyadu baadigoobayso Lacag Dayn ah oo ay wax kusii furdaamiso. Hogaaminta Deni ee ku tiirsan talada Aaran-Shaydaan halkaas ayay Puntland ku furtay.
Ugu yaraan hal qof ayaa ku dhintay laba kalena waa ku dhaawacmeen kadib markii qarax loo adeegsaday gaari noociisu ahaa kuwa raaxda uu ka dhacay meel u dhow Isgoyska Baar-Ubax ee magaalada Muqdiho, sida ay qortay wakaaladda wararka ee SONNA. Najiib Cabdi Abiib Najiib Carab, taliyaha Ciidanka Booliska saldhigga Dagmada Howlwadaag oo la hadlay Wakaaladda Wararka Soomaaliyeed ee SONNA ayaa xaqiijiyay in qofka dhintay uu ahaa wadihii gaarigaas oo la aaminsanyahay inuu is qarxiyay. Waxa uu sheegay in gaarigan uu xoog ku soo jiiray bar koontorool oo ay ciidanka amnigu ku leeyihiin agagaarka Carwa’idka, kadibna uu is qarxiyay. Ma jirto…
Iyadoo Maanta usoo saaray Wasiirka Amniga Amar Ciidamada Sirdoonka Nisa Gudaha Garoonka Aadan-cade,ayuu caawa soo raaciyay kuwa ay yihiin in ay ka baxaan Garoonka. “Isbedelka laxiriira Ciidamada NISA ee ka howlgala Garoonka Aadan Cadde wuxuu quseeyaa oo kaliya Ciidamada Dharcadda ah ee ka hawlgala Gudaha Garoonka Diyaaradaha (Terminal ka)’Ayuu yiri Wasiir Cabdulaahi. Isagoo hadalkiisa sii wata,ayuu yiri”Ma quseeyo Ciidamada gacanta ku haya Baraha Koontoroolada ee laga galo Garoonka Aadan Cadde”. Bulshada caadiga iyo Siyaasiyiinta,ayaa soo dhaweeyay go’aanka Wasiirka Amniga uu kaga saaray Nisa Gudaha Garoonka. Caqabad ayay ku ahaayeen Siyaasiyiinta mucaaradka ku ah Dowlada xiligeedu dhamaaday ee Farmaajo.
Ciyaal reer Xamarka marka ay maagayaan qof reer Gobol ah waxay dhahaan:Wallaahi waa kaa dhex baxaa, teetaha ayaan kuu dhigaa, ilkaha ayaa ku soconee kolka ay arkaan inay xaalladdu xuntahay oo dagaalku dhab noqdo waxay dhahaan:Xariif raalli noqo nooh, caadi iska dhig, waan ku kululaysanaayay Lee. Balse nasiib darro xaalladdu waxay xuntahay marka qofka aad kululaynayso aanu kulaba wadayn.Waxay sii darantahay kolka uu ka soo jeedo Mudug. Kicin – tanaasul iyo ila heshiisiiya waa falaadWaxaan diyaar u nahay in dalka dib loogu celiyo sharciga iyo kala dabaynta iyadoo ay doorkooda qaadanayaan haayadaha maadhaydka haysta. Wasiir Dubbe.
Iyada oo la fulinayo Go’aankii Golaha Wasiirrada, Ra’iisulwasaaraha Xukuumadda Federaalka ah ee Soomaaliya Maxamed Xuseyn Rooble ayaa magacaabay Guddi ka kooban Shan Wasiir kuwaas oo baaris rasmi ah ku samayn doona dhacdadii 27-December la isku dayay in la afgambiyo Xafiisyada Ra’iisulwasaaraha iyo Xukuumadda Wasiiradaan ayaa kala ah. 1- Cabdulqaadir Maxamed Nuur Wasiirka gaashaandhigga—Guddoomiye. 2- Cabdullaahi Maxed Nuur Wasiirka Amniga Gudaha. 3- Cabdullaahi Abuukar Xaaji – Wasiirka Waxbarashada. 4- Gen Bashiir Maxamed Jaamac, Wasiirudowlaha Hawlaha Guud. 5- Cabdixakiim Xasan Ashkir, Wasiirudowlaha Xafiiska Ra’iisulwasaaraha. Ra’iisul Wasaaraha ayaa faray Xubnaha Guddigaan in ay baaristooda ku soo gabagabeeyaan muddo todobaad ah.
Dowlada Imaaraadka Carabta,ayaa hakisay dhaqaalihii ay siin jirtay Ciidamada Badda Puntland. Hakintan,ayay Imaaraadku ku sababeeyeen diidmo ay diidanaayeen dagaalkii Bosaso. Imaaraadku waxuu codsaday wada xajood danbe oo ay ka wada yeeshaan Puntland arimaha Ciidamada Badda. Laba qaybood oo ka mid ah Sadexda qaybood ee Ciidanka Badda,ayaa dagaalkii ceebaysnaa ee Dowladu ku fashilantay galay. Dagaalkaas,waxaa Ciidanka Badda uga dhintay 28-Askari,waxaana ku dhaawacmay 40-kale,3-Gaarina waa looga gubay. Ilaa iyo hada wax fasiraad ah looma hayo sababta Ciidamada Difaaca Puntland layskugu jabiyay.
Saan tilmaamay Madaxweyne Faroole waa haldoor,waxaana kuu xaqiijinaya sida uu uhadlay Maanta. “Dadka wax xukuma isku dabeecad mahan,isku dulqaadna mahan,isku taariikhna ma’ahan”Ayuu yiri Faroole. Markale waxuu yiri”Awrka Rarooyga ah ee Caruurta iyo Maxastu kuu saaran tahay haduu Buubo UL iyo Daasad lalama dabogalo ee waa la qabtaa la fariisiyaa si uusan Caruurta kaaga layn” Dhamaan hadaladiisu waa xigmad Deni toos utaabanaysa ama fariimo si dadban loogu diray Deni iyo kooxdiisa ku adeegata ee Aaran-Shaydaan,hoos ka daawo muuqaalka. Halkan ka daawo muuqaalka
Ciidamada Nisa oo Amar lagu siiyay in ay faraha kala baxaan amaanka Garoonka Diyaaradaha ee Aadan-cade. Nisa,waxaa loo sheegay in ay Ciidamadeeda kala baxdo garoonka Aadan-cade. Sidoo kale Booliska Somalited,ayaa la siiyay awooda buuxda ee sugida amaanka Garoonka. Waa mid ka mid ah awoodaha xulufada Farmaajo oo la rujiyay. Wasiirka Amniga,ayaa soo saaray Wareegtadan.
Si walba uu uyahay Nin hadal xun oo dabeecad qalafsan kana duula aragtiyo guracan meel hoosana ka laangoosta hadana waa Nin Aaran-Shaydaan ka maqaam sareeya. Waa fahmi karnaa in ay isku dayaan hor istaaga Seneteralnimadiisa mar labaad,sababtoo ah waa Nin xog ka haya oo ogaa markii ugu horaysay ee ay isticmaalaan Taleefoonka Laabsaalaxa ay uyaqaanaan ee Smart Phone-ka. Faroole waa Ninka kaliya ee dhibaatadii ka dhacday Bosaso kasoo gurmaday oo khalad iyo saxba wax ku darsaday. Waa Ninka Labaad Beeshii balaarnayd ee Ciise Maxamuud ee ka hadla dhacdadii foosha xumayd ee Bosaso. Faroole,waxuu muujiyay dareen damqasho,waxuuna ubareeray in uu arinkaas…
Odoyaashan waxay muujiyeen dadaal fiican oo waxtar leh. Ilaa iyo hada kulamadii hordhaca ahaa ayay wadaan. Sida la filayo arinka,waxaa galaya Isimada oo ay kaabayaan Gaas,Cumar iyo Faroole. 6-dii Isin ee hore oo lagu daray Labada Isin ee Mudug iyo Sanaag,ayaa hawsha si rasmi ah ugu fariisanaya Labada Maalmood ee soo socota. Waxaa laysla qaatay in aan arinkan loo gacangelin Siyaasiyiinta ee loo daayo Isimada lana Kabo. Khilaafka PSF xalintiisu meel wacan ayay maraysaa.
Madaxweynaha Dowlad Goboleedka Koofur Galbeed Cabdicasiis Xasan Maxamed Lafta-gareen,ayaa magaalada Muqdisho ee Caasimada Dalka kulan kula qaatay Ra’isul wasarihii hore ee Dalka Xasan Cali Kheyre. Laftagareen la kulankiisa deg-dega ah ee Khayre,waxay xoojinaysaa Xantii ahayd Qorshaha Labaad ee Qatar ku hawlgalayso 2022-2025 waa Khayre. Waa fariin muujinaysa in laga guuray Farmaajo oo afgarad u ah cid walba oo xulufadooda ka mid ah. Qatar waxay aad uga fogaatay hab dhaqanka Farmaajo,sida xoguhu xaqiijinayaan.
Madaxweynaha K/Galbeed,ayaa soo gaaray magaaalada Muqdisho, si uu uga qayb galo Shirka Madasha Wadatashiga Qaran ee uu shaaciyay RW Rooble dibad joogana uu ka yahay Farmaajo. Madaxweynaya Maamulka K/Galbeed horay,ayuu u qaadacay ka qayb galka shirkan. Balse cadaadis uga yimid dhanka Beesha Caalamka,ayaa sababay in uu badalo mowqifkiisa iskana soo xaadiriyo Xamar. Waa talaabo dhabarjab ku ah Farmaajo iyo xulufadiisii.
Guurtida Beelaha Cali Saleebaan,ayaa Maanta Qado sharaf u samaysay weftiga Boosaaso u yimid Nabadeynta. Qado sharafta,waxa kasoo qeyb-galay Ra’isul wasaarihii hore ee JFS, Cumar Cabdirashid, Madaxweyneyaashii hore ee Puntland Cabdiwali Maxamed Cali Gaas, Madaxweynihii hore Puntland Senetor Cabdiraxmaan Maxamed Faroole,Gudoomiyaha Baarlamaanka Puntland iyo Xubno ka mid ah Goleyaasha Dawladda. Si isdaba joog ah ayay Beelaha Bari martiqaad ugu samaynayeen wafuuda utagtay Bosaso Nabadaynta.
Waxaa maanta Qeybta Booliska Gobolka Mudug lagu soo bandhigay Qaar kamida noocyada Hubka oo lagu soo qab-qabtay Howlgalada Laamaha Amniga Gobolka Mudug ay sameeyeen Munaasibadan waxaa goob joog ahaa Gudoomiyaha Gobolka Mudug Mudane Cabdiladiif Muuse Nuur,Gudoomiye ku xigeenka Gobolka, Gudoomiyaha Degmada, Taliyaha Qaybta Booliska Gobolka mudug Muumin Cabdishire Gudoomiyayaasha Maxkamada Darajada 1aad iyo Racfaan, Xeerl ilaalinta, Taliyaha Saldhiga dhexe, Agaasimaha Warfafinta Gobolka, Saraakiil iyo Culimo, Hubkaan oo isugu jiray Qoryaha Fudud, Kuwa garabka laga rido iyo Bambooyin ayaa lagu qabtay Howlada la dagaalanka maandooriyaha iyo Tuugada Dhaca Bulshada.
Ra’iisul Wasaaraha XFS Maxamed Xuseyn Rooble,ayaa caawa Muqdisho kula kulmay madaxweyneyaasha Puntland iyo Jubaland Siciid Cabdullaahi Deni iyo Axmed Maxamed Islaam iyagoo ka wada hadlay qabanqaabada shirka Golaha Wadatashiga Qaran ee dardargelinta doorashooyinka dalka oo ka furmaya Muqdisho,hoos ka daawo muuqaalka. Halkan ka daawo muuqaalka
Ugu danbayn Ilmo Diyaano waa aqbaleen in ay hor fariistaan waftigii oo uu ku jiro Faroole. Wiilashu waa ka cawdeen Faroole,waxayna ku doodeen ilaa Aabahood rabi ha’unaxariistee in uu colaad ku hayay. Dowladii uu hogaaminayay Faroole,waxay kusoo duntay Ciidan,midan uu talada ku leeyahay ee ay ku shaqaystaan kooxdiisii Aaran-shaydaan sidii oo kale ayay ku dhaqaaqday. Dood socotay maalmihii lasoo dhaafay,waxay aqbaleen Wiilashu in ay la kulmaan waftigii uu ku jiro Faroole. Halka Madaxweyne Faroole talo qaatay isdabciyay oo uu Wiilasha niyad wanaag umuujiyay Waftiga shaqadiisii in uu qabsado,waxaa ku noqotay caqabad la socoshada Faroole oo inta badan Bulshada reer Bari…
Madaxweynaha Dowladda Puntland Mudane Siciid Cabdullaahi Deni, ayaa galabta hoygiisa Muqdisho, ku qaabilay Ergayga Qaramada Midoobey ee Soomaaliya James Swan, sii hayaha Safaaradda Maraykanka ee Soomaaliya Colleen Crenwelge iyo Safiirka Dowladda Ingirisiiska ee Soomaaliya Kate Foster. Halkan ka daawo muuqaalka
Madaxweynaha Ruushka Vladimir Putin ayaa uga digay dhiggiisa Mareykanka Joe Biden in cunaqabateynta cusub ee la xiriirta arrimaha Ukraine lagu soo rogo dalkiisa haddii ay dhacdana ay horseedi karto burbur buuxa oo ku yimaada xiriirka labada dal. Isagoo taleefoon kula xiriiray goor dambe oo ahayd Khamiistii, ayuu madaxweynaha Ruushka wuxuu dhiggiisa u sheegay in cunaqabateyn cusub ay noqon doonto “khalad weyn”. oo la galay. Mr Biden ayaa dhanka kale u sheegay Mr Putin in Mareykanka iyo xulafadiisa ay jawaab adag ka bixin doonaan duulaan kasta oo lagu qaado Ukraine. Wicitaankan oo uu dalbaday Ruushka ayaa ahaa kii labaad ee labada…
Ustaad Cabdikadir Sa’id Jaamac oo ka tirsan Macalimiinta Jaamacada Bariga Africa, ahna Agaasimaha Guud ee Hayada tababarada amaanka iyo sharciyada Puntland,ayaa tababar u qabtay Ardayda Jaamacada Bariga Africa,gaar ahaan kuliyada Security Studies. Tababarka,ayaa ku saabsanaa sida ay u wada shaqeeyaan laamaha Booliska iyo Garsoorka. Tababarka waxaa furay taliye ku xigeenka guud Ee C.I.D Puntland G/Sare Abshir Xuseen Siciid. Ardayda,ayaa booqatay Laamaha Saldhigyada Garowe iyo Taliska Guud.
Antony Blinken ayaa madaxweyne Uhuru Kenyatta khadka telefoonka kula hadlay maalintii Talaadada ee isbuucan. Inta uu socday wadasheekeysigooda, Blinken waxa uu carrabka ku adkeeyay in Mareykanku uu si buuxda u taageerayo dadaallada dhexdhexaadinta ah ee ay wadaan Uhuru Kenyatta iyo Wakiilka Gaarka ah ee Midowga Afrika u qaabilsan Arrimaha Geeska Afrika, Olusegun Obasanjo. Bayaan uu soo saaray afhayeenka Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Mareykanka, Ned Price, ayuu ku sheegay in wadahadalka telefoonka ee madaxweynaha iyo Wasiirka gebi ahaantiisba lagu gorfeeyay arrimaha amniga gobolka iyo danaha guud, oo ay ku jiraan xaaladaha Itoobiya iyo Soomaaliya. “Dhanka Itoobiya, waxay isku waafaqeen in si…
Waxaa si habsami leh u socda dhismaha jembiga labaad ee Dekedda Garacad. Shubka la dhigayo jembiga oo ka soo bilowday gunta hoose ee badda ayaa biyaha banaanka uga soo baxay. Jembiga labaad ayaa la filayaa in la soo gabagabeeyo bilaha soo socda. Horay,waxaa loo dhamaystiray Janbigii 1-aad Dekeda oo ay kusoo xiran karaan Maraakiibta qaada 10-ka Kun ee Tan. Garacad waxay noqon doontaa mid ka mid ah Dekedaha ugu balaaran Geeska Afrika oo Ganacsato Maxali ah Maalgashatay.
” Farmaajo oo Hub Meeshan la taagan in Ladhaho Doorashaa Laqabana Been aan isku sheegnay waaye “Ayuu yiri Sanbalooshe. Halkan ka daawo muuqaalka
Halkan ka daawo muuqaalka
Halkan ka daawo muuqaalka
Dhamaan Golihii Wasiirada,waa kasoo qaybgaleen Shirka,waxayna si aqlabiyad leh iskugu raaceen canbaaraynta Afgenbigii dhicisoobay. Wasiiradii lagu xamanayay in ay ugu dhow yihiin Farmaajo,ayaa qayb ka ahaa canbaaraynta Inqilaabka,waxayna garab umuujiyeen Rooble. Halkan ka daawo muuqaalka
Ra’iisul Wasaaraha XFS Maxamed Xuseyn Rooble,ayaa Guddoomiyay shirka Golaha Wasiirrada oo lagu cambaareeyay isku daygii Afgambi ee Xafiiska Ra’iisul Wasaaraha iyo Xarunta Golaha Wasiirradda. Shirka,waxaa kaloo lagu taageeray Shirka Golaha Wadatashiga Qaran ee ku saabsan doorashooyinka. Sidoo kale,waxaa lagu ansixiyay Xisaabxirka Miisaaniyaddii 2020. Golaha,ayaa ka mahad celiyay taageerada Shacabka Somaliyed iyo Beesha caalamka ee Xukuumadda iyo hoggaaminta Ra’iisul Wasaaraha ee arrimaha doorashooyinka.
Dagaal u dhaxeeya ciidan uu wato sarkaal lagu magacaabo Nuur Dheere oo Hirshabeele ka soo horjeeda iyo Gudoomiyaha Hiiraan ayaa Baladweyne ka socda. Dagaalku waxuu ku fiday xaafada Cilmi Loos, dhimasho iyo dhaawacna waa laga soo sheegayaa. la soco waxii kasoo kordha.
Madaxweyniyeyaashii hore ee Puntland Faroale iyo Gaas oo uu wehliyo Ra’iisul Wasaarihii hore ee Soomaaliya Cumar C/rashiid iyo Gudoomiyaha Baarlamaanka Puntland C/rashiid Yuusuf,ayaa hoygiisa ku booqdey Boqor Burhaan Boqor Muuse. Waftiga Madsxweynayaasha iyo Boqorka,ayaa kawada hadlay xalinta khilaafka hogaanka PSF. Dhanka kale Madaxweyne Faroole,ayaa ka bixiyay raaligelin hadalkii Gefka ahaa ee uu Isimada umarsiiyay BBC-da. “Boqor waa kasoo hoyday hadalkaas,waxaana tihiin Isimadaydii oo aan xushmad iyo qadarin uhayo”Ayuu yiri Madaxweyne Faroole. Faroole oo waraysi siinayay BBC-da,isagoo ka hadlaya dagaalkii Bosaso,ayuu Isimadii go’aanka kasoo saaray Bosaso ku tilmaamay in ay Baasiin kusii shubeen xaalada. Sida wararka laga helayo Bosaso ay xaqiijinayaan…
War-murtiyeedka Wadajir ah ayay soo saareen Dowlada Fadaraalka Somaliya iyo Midowga Afrika. Warmurtiyeedka labada dhinac wadajirka ay usoo saareen,ayaa hoosta ka xarriiqaya sida ay uga go’an tahay sare u qaadista iskaashigooda. Midowga Afrika,waxuu Somaliya ka taageeraa arimo ay ugu waa weyn yihiin.. 1.Amaanka 2.Siyaasada. 3.Dib uheshiisiinta.
Sharma Boy ayaa sanadkan hantay abaalmarinta fannaanka soo baxaya ee sanadka 2021-ka – dhanka waddankiisa – kaddib markii uu fannaaniin kale oo Afrika kasoo jeeda uga adkaaday tartan sanadle ah oo ka dhacay dalka Mareykanka. Abaalmarintan oo lagu magacaabo “African Entertainment Awards USA”(Billadaha Madadaalada Afrika ee Mareykanka) ama AEAUSA ayaa munaasabaddeeda lagu qabtay magaalada gobolka New Jersey ee dalka Mareykanka. Magacyada musharraxiinta u tartamayay billadaha heerarka kala duwan ayaa la shaaciyay 1-dii bishii November ee sanadkan 2021-ka. Sharma oo matalayay Soomaaliya ayaa kaalinta koowaad ka galay billadda fannaanka Afrika ee ugu wanaagsan hobalada kasoo ifbaxaya waddankiisa. ~ BBC
Laftagareen,waxuu imaanayaa Muqdisho oo uga qaybgalayo Shirka Golaha Wadatashiga Qaran ee uu horay udiiday ka qaybgalkiisa. Madaxweyne Lafta-gareen,waxaa la hadashay Kaaliyaha Xoghayaha Arrimaha Dibedda Mareykanka ee Arrimaha Afrika, Mary Catherine Phee. Laftagareen oo horay usoo saaray Warqad diidma ah,ayaa cadaadis Marsykanka aegiis wax ka badalay go’aankiisii.
Madaxweyne Axmed Madoobe iyo wafti uu hogaaminayi,ayaa tagay Muqdisho. Shirka Golaha Wadatashiga Qaran ee uu iclaamiyay Ra’isalwasaare Rooble,ayuu Madaxweynuhu uga qaybgalayaa Muqdisho.
Madaxweynaha Dowladda Puntland Mudane Siciid Cabdullaahi Deni iyo wafdi uu hoggaaminayo,ayaa galabta lagu soo dhoweeyay Muqdisho. Madaxweynaha,ayaa ka qeybgalaya Shirka Wadatashiga Qaran ee Doorashooyinka Kaasi oo uu shaaciyey Ra’iisalwasaare Maxamed Xuseyn Rooble.
Qoor-qoor,waxaa loo sheegay in uu Shirka ka qaybgalo awoodiisana iskugu geeyo dhamaystirida Doorashada oo ah xalka kaliya ee jira. Muhiimada kulanka Safiirada iyo Madaxweyne Qoor-qoor,waxaa lagu soo koobi karaa iska ilow in aad Farmaajo ku taageerto qorshihiisa ee Shirka tag qaybna ka qaado sixida Doorashada. Laftagareen,ayaa isna sidoo kale fariimahaasi gaareen.
Fariinta la gaar siiyay Farmaajo,waxay tahay.. 1.In uu joojiyo qorshihiisii inqilaab ee uu ku abuuray xaalada taagan. 2.In uusan Ciidamada u adeegsan danihiisa Siyaasadeed. 3.In uu si buuxda ula shaqeeyo Ra’isalwasaaraha. Sidaanoo kale Madaxweyne Cabdullaahi Yuusuf oo ay isqabteen Ra’isalwasaarihii xiligaas Nuur Cadde,ayaa loo sheegay in uu wax walba oo qorshe ugaar ah oo uu watay joojiyo lana shaqeeyo RW. Balse Madaxweyne Yuusuf ,ayaa fariintaas ucuntami wayday una arkay la shaqaynta Nuur Cade in aysan uqalmin,waxuuna go’aansaday in uu iscasilo. Hadaba su’aashu waxay tahay Farmaajo ma qaadan doonaa go’aankaas mid la mid ah mise waxuu aqbali doonaa in uu Rooble…
Fahad Yaasiin,waxuu isku dayay maalmihii lasoo dhaafay in uu ka baxo Dalka oo udhaafo dhanka Itoobiya. Balse,waxaa hor istaagay Maraykanka,gaar ahaan CIA,waxaana la galiyay Xabsi Guri. Maamulka Madaxweyne Biden,waxay qorshaynayaan in ay kusoo rogaan cunaqabatayn Fahad Yaasiin. Fahad waa mid ka mid ah Jaajuusiintii ugu khatarta badnaa Geeska Afrika ee Taariikhda soo mara.
Madaxweyne Deni xataa haduu dagaal galay oo Doorashana ku jiro weli,waxuu daba socdaa Aaran-jaan. Waxaa layslahaa wahab baa ka duulay dagaalkii Bosaso ka dhacay kadib. Balse,waxaa muuqata in ay weli saamayntii xooga badnayd ay ku leeyihiin Nimankaas khatarta geliyay Wadanka. Wasiirada uu Maanta magacaabay kuligood waa Dad Ragaas ku xiran oo ay keeneen. Dijaana,ayaa ugu culus,waana Nin Niyad fiican oo shaqsiyadiisu wanaagsan tahay lkn ka mid ah Kaydka Aaran isticmaalaan markii ay waayaan Dadkale. Madaxweyne Deni,waxaa laga sugayay isbadal kan ka badal oo macno leh.
Inta badan waxaa la qaaday maalmihii lasoo dhaafay Bar Kayntarooladii yaalay Wadada dheer ee isku xirta Bosaso ilaa Gaalkacyo. Sababta loo qaaday,waa arimo Ciidan oo waxaa dib usoo guuray Ciidamadii Dowladu horay Bosaso ugu rartay. Hadaba,waxaa khatar kale ka jirta argagixisada in ay ka faa’idaysato maqnaanshaha Bar Kayntarooladaas oo ay Baabuur Qaraxyo ah ugudbiyaan Magaalooyinka. Waa muhiim in Dowladu dib uhawlgeliso Kayntaroolada si deg-deg ah.
Halkan ka daawo muuqaalka
Si weyn ayay Shacabka Bosaso usoo dhaweeyeen Madaxweynayaashii hore iyo RW Cumar Cabdirashiid oo hogaaminaya wafti balaaran. Madaxweyne Gaas,Ra’isalwasaare Cumar Cabdirashiid iyo Gudoomiyaha Baarlamaanka Puntland Abwaan Jibril,ayaa toos ugugu tagay salaan Boqor Burhaan Boqor Muuse,markay soo galeen Magaalada. Waxaa salaanta Boqorka ka baaqday Madaxweyne Faroole. Waxaa xusid mudan in waftigan ay usocdaan dhexdhexaadin ku aadan khilaafka PSF
Rooble waa guulaystay,waana ka adkaaday Farmaajo,iyadoon Xabadi dhicin. Inta badan Shacabka Somalidu waa ka hor yimaadeen Warqadii Farmaajo soo saaray. PL iyo JL si cad ayay ugarabgaleen Rooble,halka Guudlaawe si qarsoon utaageeray. Beesha caalamka si weyn ayay hiil ugu muujisay Rooble oo waxay xataa gaarsiisay in ay hanjabaad dadban maqashiiyaan Farmaajo. Rooble,waxuu iska diiday in uu la kulmo ergo ka timid Farmaajo,waxuuna ku adkaystay go’aankiisa. KG iyo Galmudug Beesha caalamku waxay saartay cadaadis ah in ay ka qaybgalaan Shirka Rooble shaaciyay. Sida wararku sheegayaan Xamar,waxaa gaaray Waftiyo hordhac u ah Deni iyo Axmed Madoobe. Ilaa Saadanbe,waxaa la filayaa in Shirka…
MADAXWEYNAHA OO MAGACAABAY WASIIRO, WASIIRU DOWLEYAAL IYO WASIIR KU-XIGEENO. Garoowe: 29 December 2021: Madaxweynaha Dowladda Puntland Mudane Siciid Cabdullaahi Deni, ayaa soo saaray Xeer Madaxweyne Lr. 48 ee December 29, 2021 kuna magacaabid Wasiiro, Wasiiru Dowleyaal iyo Wasiir ku-xigeeno ka tirsan Golaha Xukuumadda Dowladda Puntland. Madaxweynaha Dowladda Puntland Markuu arkay: Dastuurka Dowladda Puntland Qodobkiisa 80aad faqradiisa 5aad. Marku arkay: Aqoontooda, kartidooda iyo Waayo-aragnimadooda shaqo. Markuu tixgeliyey: Baahida loo qabo dhamaystirka Golaha Xukuumadda Dowladda Puntland. Markuu garawsaday: Shaqada baaxadda weyn ee shacabka Puntland ka sugayo xukuumadda. Marku la tashaday: Madaxweyne Ku-xigeenka Dowladda Puntland. Wuxuu xeeriyay : Waxaa Axmed Yuusuf Qahar loo…
Guddiga Maamulka Doorashooyinka heer Dowlad Goboleed Puntland (SEIT ) ayaa ku jira shaqooyinkii u danbeeyay qabashada Doorashada Kuraasta Xildhibanaada Golaha Shacabka oo dhawaan Guddigu shaaciyay Qabashada doorashada 10-Kursi ee dhawaan Guddidu shaacisay ayaa la hirgelindoonaa maalmaha inaku soo aadan.
Goor dhow ayay baxayaan haldoor door ah oo ay hogaaminayaan Cumar iyo Gaas oo kusii jeeda Bosaso si ay qayb uga noqdaan xalinta khilaafka PSF. Horay,waxaa ugaaray Bosaso Isimadii ay hormuudka u ahaayeen Islaan Bashiir Islaan Cabdille iyo Suldaan Siciid Suldaan Cabdisalaan. Ilaa iyo hada dadaaladu meel wanaagsan ayay marayaan,waxayna labada dhinac muujiyeen dabacsanaan iyo rabitaan ah in xal laga gaaro arinka.
Taliska Nabadsugida iyo Sirdoonka Qaranka ayaa ka soo jawaabay warbixiintii uu ka dalbaday Wasiirka Amniga ee ku saabsaneyd xaalada Mukhtaar Roobow. Warqad uu ku saxiixnaa Kusimaha Taliyaha NISA Yaasiin Farey ayaa lagu sheegay in xaalada caafimaad ee Mukhtaar Roobow ay wanaagsan tahay, isla markaana uu leeyahay dhaqaatiir si joogto ah ula socota xaaladiisa caafimaad, waa Arday dhigta Jaamacad heerka labaad ee Master Degree, xiriir joogtana la leh Macalimiintiisa. “Mukhtaar Roobow noloshiisa waxaa bil walba NISA uga baxda 7,000 oo dollar si loo maareeyo noloshiisa iyo midka qoyskiisa, maadaama uu xubin ka noqday Al-Shabaab, isla markaana uusan buuxin shuruudaha soo dhiibaha…
War Qoraal ah oo kasoo baxay Taliska Africom,ayaa ku baaqay in la qaboojiyo xiisada siyaasadeed ee Somaliya,islamarkaana aan Ciidamada Dowlada laga leexin dagaalka ay kula jiraan argagixisada. “Waxaan ku baaqaynaa in la dejiyo xiisadaha siyaasadeed ee Somaliya, Ciidamada Somaliya waa inay diirada saaran khataraha amni ee ay ugeysanayaan kooxaha argagixisada ah shacabka aan waxba galabsan,”Ayaa lagu yiri qoraalka.
Marxalada hadda la jooga waa marxalad aad u xasaasi ah oo ay tahay in awoodeena iskugu geyno dhameystirka doorashooyinka, lana saxo khaladaadka ka jira iyo mugdiga, taas waddo aan aheyn oo furan majirto, wado kasta oo taas kasoo harta waxay horseedi kartaa burbur iyo dhibaato, diyaarna uma aha dadka Soomaaliyeed inay galaan mugdi siyaasadeed iyo dhiig daata,” ayuu yiri. Halkan ka daawo muuqaalka
Xildhibaanada Golaha Shacabka Baarlamaanka Fadaraalka ee 11-aad oo Maanta lagu doortay Jubbaland,ayaa kala ah.. 1.Xamse Cabdi Barre Cabdirashid Jire QalinleXasan Cabdi Ismaaciil (Xasanyare)Maxamed Cabdi Cumar (Caanonuug)Maryan Aweys JaamacSahra Jaamac Cali (Sahra Qorsheel)
Saddex Xildhibaan oo ka tirsan Baarlamaanka Dowlad Goboleedka Koofur Galbeed,ayaa maanta xasaanadda lagala laabtay. Xildhibaanadan,ayaa dhawaan Maamulka Laftagareen ku eedeeyay in uu ku fashilmay arrimo ay ka mid yihiin… 1.Amniga. 2.Cadaaladda 3.Arrimaha Bulshada, 4.Musuq maasuq 5.Ku tagri fal awooddaha maamulka. Xildhibaannada xasaanada lagala noqday,ayaa lagu kala magacaabaa.. 1.Xildhibaan Ismaacil Axmed C/llaahi, 2.Xildhibaan Xasan Maxamed Guudow 3.Xildhibaan ibraahim Macalin Cali.
Xildhibaankii ugu horeeyay oo Jubaland ku matalaya Golaha Shacabka Fadaraalka oo la doortay. Dr. Xamse Cabdi Barre ayaa loo doortay Xildhibaan Golaha Shacabka JFS ee Jubbaland. Waxuu helay 69 Cod, halka Axmed Maxamed Maxamuud oo la tartamayey uu helay 17 cod, Waxaana xumaaday 15-Cod.
Wasiirka Amniga gudaha ee xukuumadda Fadaraalja Cabdullaahi Maxamed Nuur,ayaa ka dalbaday Yaasiin Farey oo ah kusimaha NISA in uu soo gudbiyo warbixin dhammeystiran oo sheegaysa sababta uu u xiran yahay Mukhtaar Roobow. Wasiirka Amniga Cabdulaahi Maxamed Nuur ayaa 48 u qabtay Kusimaha Taliyaha Nabadsugida inuu ku keeno macluumaadka la xiriira Mukhtaar Rooboow iyo sababta uu u xiran yahay. Rooboow,ayaa maxkamad la’aan Muqdisho ugu xiran dhowr sano. Ciidamada Itoobiya,ayaa bishii December 2019 Mukhtaar Roobow ka qabtay Baydhabo, kaddib amar ka yimid Dowladda Somaliya. Waxaa loo arkaa Warqadan in ay tahay fariin ku socota Madaxweyne Laftagareen oo si cad ula saftay Farmaajo…
Guddiga maamulka Doorashada heer dowlad Goboleed Jubaland SEIT,ayaa goor dhow bilaabaya qabashada doorashada kursiga tirsigiisu HOP#203 oo ay ku tartamayaan musharixiinta kala ah: Musharax xildhibaan, mudane Hamse Cabdi Barre.Musharax xildhibaan, mudane Axmed Maxamed Maxamuud.